Stand van zaken (2007 - 2014)

Het onderzoeksprogramma Kennis voor Klimaat heeft eind 2014 haar poorten gesloten. Een dwarsdoorsnede van alle kennis en ervaringen die in de afgelopen zijn opgedaan, is in negen fraai vormgegeven boeken weergegeven. Acht boeken over onderzoek naar acht verschillende thema’s en één overkoepelend boek.

Lees het Eindrapport Kennis voor Klimaat 2008-2014; verantwoording en resultaten.

Kennis voor Klimaat Jaarverslag 2014
12 oktober 2015 - Voor een uitgebreide beschrijving van de organisatie Kennis voor Klimaat en de activiteiten van de afgelopen jaren, kan het hierboven genoemde eindrapport Kennis voor Klimaat 2008-2014 worden geraadpleegd. Dit jaar is vanwege het uitkomen van het hierboven genoemde eindrapport, het laatste jaarverslag zeer beknopt. In dit jaarverslag worden kort de belangrijkste activiteiten beschreven die in 2014 zijn uitgevoerd.

Kennis voor Klimaat Jaarverslag 2013
26 juni 2014 - In dit jaarverslag worden de activiteiten beschreven die in 2013 zijn uitgevoerd. Het verslag laat zien dat er in 2013 veel werk verzet is na de Midterm Review van 2012. Zo hebben twee hotspots hun eindproduct, de Opties voor Regionale Adaptatie Strategieën opgeleverd.

Jaarverslag Kennis voor Klimaat 2012
27 juni 2013 - Het jaar 2012 was voor Kennis voor Klimaat het jaar van de Midterm Assessment:
'a preview of end results'. Voor de acht hotspots en de acht consortia, die samen de kern vormen van het programma, was dit een spannend jaar. Ook voor het bestuur en de medewerkers van Kennis voor Klimaat was het een intensieve en spannende periode. De uitkomsten van de internationale review, die de basis vormde van de Midterm Assessment, kunnen immers belangrijke consequenties hebben op programmaniveau die vragen om bijsturing.

Jaarverslag Kennis voor Klimaat 2011
Vrijdag 20 juli 2012 - Een belangrijk speerpunt voor Kennis voor Klimaat in 2011 was kennisinnovatie en -valorisatie. Hiermee doelt Kennis voor Klimaat zowel op de implementatie van kennis in de beleidspraktijk, als op het tot economische waarde brengen van de kennis die in samenwerking met bedrijven ontwikkeld wordt. Immers, klimaatverandering brengt niet alleen kosten met zich mee, maar biedt ook mogelijkheden voor economische ontwikkelingen. Daarvoor stimuleert Kennis voor Klimaat de samenwerking tussen kennisinstellingen, overheid en bedrijfsleven. Een mooi voorbeeld hiervan is een project uitgevoerd in Polder Waalblok dat in 2011 is afgerond. Waarin een innovatieve oplossing is onderzocht voor de waterbergingsopgave in het gebied door opslag van water in een waterbergingskelder onder een kas. 

Jaarverslag Kennis voor Klimaat 2010
Woensdag 29 juni 2011 - 2010 stond vooral in het teken van uitbreiden van het wetenschappelijke en maatschappelijke netwerk, zowel nationaal als internationaal, en de aanvang van de acht thematische onderzoeksprogramma’s. In de hotspots is gewerkt aan het formuleren van ‘Opties voor een regionale adaptatiestrategie’ (ORAS). Een hoogtepunt in 2010 was de organisatie van de internationale conferentie 'Deltas in times of Climate Change' in samenwerking met onderzoeksprogramma Klimaat voor Ruimte (KvR) en de gemeente Rotterdam.

Stand van zaken afstemming Deltaprogramma en KvK
Maandag 6 december 2010 - Vanuit het Deltaprogramma is grote interesse in wat binnen het KvK onderzoek gebeurt, en gaat gebeuren. In 2010 zijn afspraken gemaakt tussen KvK en het Deltaprogramma over samenwerking en afstemming in onderzoek op het terrein van waterveiligheid en zoetwatervoorziening. Dat heeft geresulteerd in diverse afspraken en evenementen.

Gezamenlijke WAR en MAR voor KvR en KvK
Vrijdag 25 juni 2010 - De besturen van Klimaat voor Ruimte en Kennis voor Klimaat hebben besloten een gezamenlijke Wetenschappelijke en Maatschappelijke Advies Raad in te stellen (WAR en MAR).

Deltacommissaris en Kennis voor Klimaat slaan handen ineen
Dinsdag 22 juni 2010 - Deltacommissaris Wim Kuijken en algemeen directeur van Kennis voor Klimaat Pier Vellinga hebben op 17 juni jl. in Den Haag afgesproken dat het Deltaprogramma en het onderzoeksprogramma Kennis voor Klimaat inhoudelijk goed op elkaar worden afgestemd. Deze samenwerking wordt als een veelbelovende stap gezien in het licht van het veilig en klimaatbestendig maken van Nederland.

Jaarverslag Kennis voor Klimaat 2009
Vrijdag 4 juni 2010 - 2009 was een druk jaar waarin een interessante en ambitieuze programmering tot stand is gekomen, samenwerking tussen relevante partijen in Nederland verder is bestendigd en het KvK netwerk wereldwijd is uitgebreid en versterkt.

Projecten Eerste Tranche
Dinsdag 1 juni 2010 - In dit projectenboek worden alle projecten beschreven die binnen de eerste tranche van start zijn gegaan. De resultaten staan niet op zich, maar zijn ook van belang voor andere hotspots. Dit projectenboek informeert en nodigt uit tot netwerken en samenwerking.

Nieuw onderzoek naar aanpassing aan klimaatverandering
Donderdag 25 april 2010 - Het nationaal onderzoeksprogramma Kennis voor Klimaat heeft voor 33 miljoen euro aan onderzoeksvoorstellen goedgekeurd om Nederland voor te bereiden op klimaatverandering. Centraal staat de vraag hoe we de investeringen in ruimte, infrastructuur en stedelijke ontwikkeling klimaatbestendig kunnen maken en tegelijk kansen kunnen creëren voor nieuwe ruimtelijke en economische ontwikkelingen. 

Rapportage Voorbereiding Uitvoering Nationaal Onderzoeksprogramma Kennis voor Klimaat 
Woensdag 25 november 2009 - In deze rapportage wordt verslag gedaan van alle activiteiten die in de Voorbereiding Uitvoering Nationaal Onderzoeksprogramma Kennis voor Klimaat zijn verricht. Hiermee wordt verantwoording afgelegd over de activiteiten die zijn uitgevoerd in het kader van de beschikking voor subsidieverlening die door VROM is verstrekt. Deze voorbereidende activiteiten zijn uitgevoerd in de periode waarin de VROM-Beschikking Kennis voor Klimaat is opgesteld en daarover goedkeuring vanuit de EU moest worden verkregen. 

Stand van zaken 2e tranche Kennis voor Klimaat
Woensdag 25 maart 2009 - Kennis voor Klimaat bereidt in 2009 de tweede tranche van het programma voor. In deze tranche zal op een aantal voor klimaatadaptatie belangrijke thema’s verdiepend en meerjarig onderzoek worden uitgevoerd. In mei gaat er een call de deur uit om kennisinstituten te vragen in consortiumverband ‘pre-proposals’ in te dienen. In september zal uit deze 'pre-proposals' per thema het beste consortium worden geselecteerd. Dat consortium zal vervolgens worden gevraagd om het onderzoeksthema verder uit te werken in een onderzoeksvoorstel. De thema’s zijn: Waterveiligheid, Zoetwatervoorziening en waterkwaliteit, Klimaatbestendige inrichting landelijk gebied, Klimaatbestendige inrichting stedelijk gebied, Infrastructuur en netwerken, Verbetering klimaatprojecties en modelinstrumentarium, Governance van ruimtelijke adaptatie en Beleidsondersteunend instrumentarium.

Planning totstandkoming programmering 2e tranche
Woensdag 7 januari 2009 - Voor de tweede tranche wordt een subsidiebedrag van ca. 25 miljoen euro beschikbaar gesteld. Er wordt een onderzoeksprogramma ontwikkeld dat een gecombineerd vraaggestuurd-aanbodgestuurd karakter heeft en zich richt op grensverleggend onderzoek met betrekking tot klimaatadaptatie. Dit onderzoeksprogramma zal tot stand komen door middel van gestructureerd overleg tussen de hotspotcoördinatoren, het KKF-managementteam, de KT-manager, onder regie van de RvB. Door middel van deze aanpak wordt samenhang in de onderzoeksprogrammering bewerkstelligd en worden overlap en lacunes in de onderzoeksagenda voorkomen.

Voorstel programmering 2e tranche KvK
Maandag 15 december 2008 - In totaal beschikt de Stichting Kennis voor Klimaat over een budget van 50 Meuro. 1 Meuro is besteed aan werkzaamheden in het kader van de totstandkoming van het programma (periode 2007 tot en met maart 2008). 3 Meuro wordt besteed in periode maart 2008 tot en met maart 2009. Dit budget wordt vooral gebruikt voor de voorbereiding van de programmering en de opstart van de organisatie. Dan blijft over een budget van 46 Meuro. Van dit bedrag wordt circa 8 Meuro ingezet voor de 1e tranche. De programmering van deze 1e tranche heeft inmiddels plaatsgevonden. De Hotspots, de KKF en de KT hebben voorstellen ingediend voor ongeveer 20% van het totaal voor hen beschikbare budget. De uitvoerders van de projectvoorstellen zijn door de betreffende KvK-organen zelf aangezocht. De voorstellen zijn onlangs gereviewed. In de loop van 2009 kunnen de goedgekeurde projecten van start gaan. De Raad van Bestuur wil thans starten met de voorbereiding van de 2e tranche aan onderzoeksvoorstellen.  


Utrecht, juni 2008
In juli 2007 is het voorstel Kennis voor Klimaat door het Nederlandse kabinet goedgekeurd en is vanuit het Fonds Economische Structuurversterking (FES) een budget van 50 miljoen euro toegekend met de bedoeling om via participatie en co-financiering de inhoud en de omvang van dit programma zo vorm te geven, dat het de basis vormt voor locale, regionale, nationale en internationale klimaatadaptatie strategieёn. Kennis voor Klimaat is het wetenschappelijke programma ter ondersteuning van het nationale programma Adaptatie Ruimte en Klimaat (ARK) van VROM, VenW, LNV, EZ, IPO, VNG en de Unie van Waterschappen.  

In het voorstel Kennis voor Klimaat zijn initiatieven/plannen van verschillende organisaties en instituten geïntegreerd en via consortiumvorming van Wageningen Universiteit en Researchcentrum, de Universiteit Utrecht, de Vrije Universiteit, KNMI en TNO/Deltares is het voorstel breed ingebed. Aan het uiteindelijke voorstel is minder budget toegekend dan gevraagd. 

Hoewel het voorstel dus al in juli 2007 door het kabinet is goedgekeurd, zijn de FES middelen nog niet beschikbaar, omdat het tijd kost om het programma administratief en juridisch goed te verankeren en omdat gewacht moet worden op goedkeuring vanuit de EU (m.b.t. de EU-Staatssteuntoets). We hopen dat deze goedkeuring door de EU in de (na)zomer van 2008 komt en vervolgens gestart kan worden met de uitvoering van het onderzoeksprogramma. De directie van Kennis voor Klimaat bereidt zich inmiddels op het programma door:

  • processen op te starten, procedures te ontwerpen, uit te werken en af te stemmen
  • de diverse programmaonderdelen en organen binnen Kennis voor Klimaat samen te stellen en in te richten
  • de onderzoeksprogrammering inhoudelijk voor te bereiden.

Voorbereidende fase
Om vraaggestuurd te kunnen werken, wil Kennis voor Klimaat voor de acht hotspots een gemengd team van overheden, bedrijven en wetenschappers samenstellen om de behoefte aan kennis te inventariseren. In deze voorbereidingsfase van het programma zijn de coördinatoren van deze acht hotspots en regionale programmalijnen geselecteerd en benoemd en opgenomen als lid van de Programmaraad. Zij krijgen de gelegenheid om een hotspotteam samen te stellen (of te bestendigen) voor het formuleren van de kennisbehoefte en het (verder) ontwikkelen van onderzoeksvoorstellen die passen in de themalijnen en begrotingen die in het programmavoorstel (juli 2007) staan beschreven. 

Voor het beantwoorden van meer generieke kennisvragen en de vragen van de langere termijn, richt Kennis voor Klimaat een zogenaamde Klimaat Kennis Faciliteit (KKF) in. De KKF wordt gevormd door een zestal wetenschappelijk coördinatoren, die gezamenlijk het hele palet aan relevante disciplines en expertises bestrijken en overzien en die afkomstig zijn van de bij Kennis voor Klimaat betrokken kennisinstellingen. In deze voorbereidende fase wordt het KKF werkprogramma gespecificeerd in de vorm van een aantal concrete programma’s van eisen (Terms of Reference) voor KKF onderdelen.  

Kennis voor Klimaat wil actief inzetten op kennistransfer om de via Kennis voor Klimaat gegeneerde kennis zowel in Nederland als internationaal beschikbaar te maken. In de voorbereidende fase wordt o.a. gewerkt aan het opbouwen van een netwerk met de rijksoverheid, de provincies, gemeenten, waterschappen en bedrijven (ondermeer ONRI). Een ander belangrijk onderdeel van het Kennisplatform betreft het ontwikkelen van een communicatiestrategie.

Ten slotte worden in deze fase van het programma ook de randvoorwaarden verkend voor een aantal internationale hotspots en vindt een oriëntatie plaats op internationale hotspots die van toegevoegde waarde zijn voor het Kennis voor Klimaat programma. 

Het is de bedoeling dat de coördinatoren van de programma onderdelen (hotspots, KKF en Kennistransfer) in september 2008 een aantal onderzoeksvoorstellen gereed hebben die (bij groen licht vanuit de EU) vervolgens gereviewd worden en na goedkeuring in 2009 kunnen starten. Dit betreft dus een gesloten call. In het voorjaar en najaar van 2009 zijn ook open calls voorzien.